Մարտի 19-ին Եվրոպական հանձնաժողովի ինտեգրման հարցերով եվրահանձնակատար Մարթա Կոսը ժամանել է Հայաստան՝ իր այցի ընթացքում հանդիպելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի հետ։ Հանդիպումների ընթացքում քննարկվել են Հայաստան-ԵՄ համագործակցության հեռանկարները, տնտեսական ծրագրերը և տարածաշրջանային զարգացման հարցերը։ Եվրոպական հանձնակատարը հայտարարել է Հայաստանին լրացուցիչ 140 միլիոն եվրոյի աջակցություն տրամադրելու մասին՝ շեշտելով ԵՄ-ի անսասան աջակցությունը Երևանի խաղաղությանն ուղղված ջանքերին։
Այցի շրջանակում Մարթա Կոսը հանդիպել է նաև Շիրակի պետական համալսարանի ուսանողների հետ՝ հանդես գալով «ԵՄ–Հայաստան ներկայիս հարաբերությունները» թեմայով դասախոսության։ Այս հանդիպման ընթացքում «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջանին» հայկական ժողովրդական շարժման ներկայացուցիչները հանձնակատարին փոխանցել են խնդրագիր՝ բարձրաձայնելով իրենց մտահոգությունները՝ կապված տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման նախաձեռնությունների հետ։
Շարժման անդամները նշում են, որ հայկական հասարակության մեջ աճում է այն ընկալումը, թե որպեսզի ապահովվի «եվրոպական ուղին», փաստացի ձևավորվում է պանթյուրքական տրանսպորտային միջանցք՝ Անկարա–Բաքու–Կենտրոնական Ասիա–Եվրոպա ուղղությամբ, որտեղ Հայաստանը դառնում է ոչ թե ինքնիշխան սուբյեկտ, այլ արտաքին ուժերի կողմից կառավարվող տարանցիկ օղակ։ Նրանք վախենում են, որ այսպիսի սխեմայի պայմաններում Հայաստանի տարածքը, հատկապես Սյունիքը, կվերածվի վարձակալվող տարանցիկ հարթակի՝ առանց իր տարածքով անցնող հոսքերի վերահսկողության իրավունքի։
Նախաձեռնության անդամները կոչ են անում ԵՄ-ին հստակ հանրային ազդակ տալ, որ չի աջակցում նախագծերին, որոնք իրականացվում են առանց Հայաստանի ինքնիշխանության լիարժեք հաշվառման և դրա ամբողջական մասնակցության։ Նրանք առաջարկում են նաև նախաձեռնել «Խաղաղության խաչմերուկ» և TRIPP նախագծերի անկախ միջազգային փորձաքննություն՝ դրանց համապատասխանությունը գնահատելու անվտանգության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և էթնիկ ռիսկերի կանխարգելման չափանիշներին։ Շարժման ներկայացուցիչները պնդում են, որ ԵՄ-ի հնարավոր մասնակցությունը նման նախագծերին պետք է պայմանավորվի սահմանների անխախտելիության, ինքնիշխանության և հավասար գործընկերության իրավականորեն պարտադիր երաշխիքների առկայությամբ։
