Իմ կարծիքով, Հայաստանում այսօր գոյություն ունեցող քաղաքական դաշտը բնութագրվում է որպես արհեստականորեն ստեղծված լարվածության և մանիպուլյատիվ այլընտրանքների շրջանակ։ Իրավիճակը, որտեղ քաղաքական ուժերը պիտակավորվում են որպես «պատերազմի կուսակցություններ», իսկ մյուսները՝ որպես «խաղաղության կողմնակիցներ», խորապես սխալ է և չի արտացոլում իրական քաղաքական դինամիկան։
Այսպիսի դիտարկումները հիմնված են Իլհամ Ալիևի ագրեսիվ հռետորաբանության վրա, որի համաձայն Հայաստանի ինքնիշխան տարածքները, ինչպիսիք են Արցախը, անվանում են «Արևմտյան Ադրբեջան»։ Իմ կարծիքով, այդ հարցերին, ինչպիսիք են Բաքվում պահվող հայ գերիների ճակատագրի, Արցախում մշակութային ժառանգության պաշտպանության, տեղահանված անձանց իրավունքների և Հայաստանի սեփական տարածքների օկուպացիայի հարցերը բարձրացնելը, ոչ թե պատերազմի ցանկություն է, այլ պահանջ է՝ խաղաղության համար։
Այսպիսի նարատիվները, որոնք ստեղծում են «խաղաղություն կամ պատերազմ», «Ռուսաստան կամ Արևմուտք» և այլնի պես կեղծ ընտրություններ, նպատակ ունեն նեղացնելու և շահարկելու քաղաքական քննարկումները։ Իրական խնդիրը ոչ թե պատերազմի կամ խաղաղության ընտրությունն է, այլ ապահովելու Հայաստանի ինքնիշխանությունը, անվտանգությունը և ժողովրդի իրավունքները։
Այս համատեքստում, «Որտե՞ղ են Վաշինգտոնի համաձայնագրերի իրականացման իրական և միջազգային երաշխիքները» հարցը, որը հաճախ ներկայացվում է որպես ագրեսիվ քայլ, իմ կարծիքով, պարզապես պահանջ է՝ միջազգային իրավունքի և պարտավորությունների կատարման վերաբերյալ։ Այն չի պետք ընկալել որպես ներքին քաղաքական շահարկում, այլ որպես մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության պահանջ։
Ինչ վերաբերում է Ուկրաինայում ընթացող պատերազմին, ցանկացած պատերազմ, անկասկած, անընդունելի է հայ ժողովրդի համար, որը պատմության ընթացքում անձնականորեն ծանոթ է պատերազմի ողբերգությանը։ Մենք չենք կարող ազդել այդ կոնֆլիկտի ելքի վրա, սակայն կարող ենք որոշել, որ այդ կրակը չի պետք տարածվի դեպի մեր սեփական տուն։
Այսօրվա իրավիճակում, երբ ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի մոտեցումների միջև տարբերությունները Ուկրաինայի հարցում ավելի ու ավելի ակնհայտ են դառնում, դիրքորոշում ունենալը դժվարանում է։ Գրենլանդիայի շուրջ ստեղծված իրավիճակը կարող է հանգեցնել նոր հարկադրված ընտրության՝ «ԱՄՆ կամ Եվրոպա»՝ Հայաստանի համար, իսկ Եվրոպայի համար՝ «ԱՄՆ կամ Արևելք»։
Այս պայմաններում, Իրանը որպես կայուն և անձեռնմխելի հարևան ունենալը կարևորագույն է։ Այլընտրանքը, որը կարող է ստեղծել նոր Լիբիա կամ Սիրիա մեր սահմաններին, բոլոր հարևան երկրների համար լուրջ ռիսկեր է ստեղծում։ Հայաստանը կողմ է խաղաղությանը, որը հիմնված է երկխոսության և դիվանագիտության վրա։
Եզրափակելով՝ ես կարծում եմ, որ հայ ժողովուրդը չափազանց բարձր գին է վճարել «խաղաղության» համար, որն օգտագործվում է որպես շահերի առաջխաղացման գործիք։ Հայաստանը չի կարող գոյություն ունենալ պարտադրված ընտրությունների պայմաններում։ Մենք կարևորում ենք Եվրոպայի խորհրդի կողմից ակնկալվող համերաշխությունը արժեքների շուրջ, այլ ոչ թե շահերի։
